هواشناسی کشاورزی

تغييرات اقليم و تاثير آن بر پوشش گياهي

maryam — Tue, 01 Dec 2009 05:21:40 GMT

آيا مي‌توانيد پيش‌بيني كنيد كدام‌يك از گونه‌هاي گياهي نسبت به تغييرات آب و هوا مقاومت كمتري از خود نشان مي‌دهند، گياهان چوبي يا گياهان علفي؟

پژوهشگران مي‌گويند با مطالعات انجام شده برگذشته گياهان به سر‌‌نخ‌هاي جديدي رسيده‌اند. بررسي‌هاي انجام شده روي بيش از 500 گونه گياهي نشان مي‌دهد كه گياهان چوبي نظير درختان و درختچه‌ها به تغييرات آب و هوايي در گذشته زودتر از گياهان علفي واكنش نشان مي‌دادند؛ يعني اگر شرايط گذشته آب و هوا در زمان آينده رخ دهد گياهان چوبي ممكن است شرايط سخت‌تري را نسبت به ساير گياهان در سازش با محيط از خود بروز دهند.

در مطالعات جديدي كه زيست‌شناسان اخيراً در دانشگاه ييل در ايالات متحده انجام داده‌اند به سير تكاملي گياهان گلدار و چگونگي سازگاري آنها با تغييرات آب و هوا پي‌برده‌اند. آنها با جمع‌آوري نسب‌نامه چندين گروه از گياهان از قبل و شرايط آب و هوايي كه در دوران زندگي داشته‌اند قادر به جمع‌آوري اطلاعاتي شدند كه شرايط سازگاري آنها را با تغييرات آب‌وهوا نشان مي‌دهد.

با مقايسه شرايط سازگاري گياهان چوبي و علفي نسبت به تغييرات آب‌وهوا آنها به اين نتيجه رسيدند كه اين نسبت 2 به 10 است؛ يعني گياهان چوبي بسيار كند‌تر از گياهان علفي با محيط سازگار مي‌شوند.پژوهشگران علت اين اختلاف را در زمان باروري گونه‌هاي گياهي مي‌دانند. آنها مي‌گويند گياهاني مانند درختان و درختچه‌ها كه طول عمر بيشتري دارند چندين سال طول مي‌كشد تا نخستين گل‌هايشان را توليد كرده و بارور شوند درحالي‌كه براي گياهان علفي اين مدت بسيار كوتاه بوده و در مواردي حتي چندين ماه است.

چون گياهان چوبي به زمان طولاني‌تري براي گل دادن و توليد مثل نياز دارند تغييرات ژنتيك نيز در آنها كندتر صورت مي‌گيرد و اگر جهش‌هاي ژنتيك باعث تكامل نسل مي‌شود بنابراين گياهان علفي، شانس بيشتري براي تكامل و ازدياد نسل دارند. اين موضوع مي‌تواند پاسخي براي علت كند بودن سازگاري درختان و درختچه‌ها با تغييرات آب و هوايي در گذشته و حال باشد.اگر جهش‌هاي ژنتيك، مواد خام تكامل نسل‌ها را تهيه مي‌كنند بنابراين درختان به‌سادگي از عهده اين كار بر نمي‌آيند و در مسابقه تكامل و بقا با ساير گونه‌هاي گياهي بازنده‌اند. گياهان علفي در نقش خرگوش و گياهان چوبي در نقش لاك‌پشت در اين مسابقه شركت دارند.

كسب اطلاعات در مورد گذشته گياهان و پي بردن به اين موضوع كه آنها در شرايط مختلف آب و هوايي چگونه واكنشي از خود نشان مي‌دادند دانشمندان را قادر خواهد ساخت كه در مورد شرايط حال و آينده آنها پيش‌بيني و تجسس كرده و براي گياهاني كه در معرض خطرات بيشتري قرار دارند چاره انديشي كنند.با توجه به اطلاعات حاصل شده در مورد گذشته گياهان چوبي به اين نتيجه مي‌رسيم كه اكوسيستم‌هايي كه درختان و درختچه‌ها در آنجا حاكمند از اهميت بيشتري برخوردارند.

جنگل‌هاي باران‌زاي آمازون در معرض تهديد جدي قرار دارند و اگر شرايط از آنچه در گذشته بوده سخت‌تر شود بقاي درختان با زحمت روبه‌رو شده و امكان از بين رفتن آنها وجود خواهد داشت. شرايطي را كه ما در زمان حال از نظر تغييرات آب و هوايي تجربه مي‌كنيم بي‌سابقه است و با انتشار بيشتر گازهاي گلخانه‌اي در جو شرايط وخيم‌تري در انتظار ماست.

تغيير اقليم و خشكسالی

maryam — Sun, 22 Nov 2009 05:14:32 GMT

اثبات وقوع پديده تغيير اقليم ( Climate Change ) در سطح جهان به سهولت امكان پذير نيست و نيازمند بررسی های جامع و طولانی مدت بر آمارهايی از پارامترهای جوی است ، هر چند روند گرمتر شدن دمای سطح زمين و افزايش غلظت گاز co₂ تقريباً قطعی می نمايد .

سناريوهای تغيير اقليمی در چرخه آبشناسی نمود كاملاً بارزی می يابند . چرا كه تمامی اجزاء آن تحت تأثير تغييرات حاصله در ميزان تبادلات انرژی و جرم قرار می گيرند . نوسان منابع آبی به طرز قابل ملاحظه ای تابع تغييرات اقليمی است ، چرا كه نياز به اين منابع با افزايش تبخير و تعرق در شرايط گرمتر ، خشك تر و آفتابی تر بيشتر می شود . به عنوان مثال براساس گزارشات منتشره در سال 1996 ، مناطق جنوب انگليس در سال 2050 شديداً مستعد وقوع خشكسالی بوده ولی مناطق شمالی به مراتب مرطوب تر شده و سيل درآنجا مشكل زاخواهد شد .

بررسی ها نشان داده است غلظت گازكربنيك و ساير گازها در اتمسفر از نيمه دوم قرن نوزدهم افزايش يافته است . ميزان غلظت co₂ از سال 1958 تا 1988 حدود 35 درصد فزونی يافته است . Boult و همكاران در سال 1988 اثر دو برابر شدن غلظت co₂را بر روی عوامل هيدرولوژيكی از قبلی تبخير و تعرق پتانسيل ، رطوبت خاك ، تجمع برف ، ذخيره آب زيرزمينی ، رواناب و بيلان آبی در سه حوزه بلژيك مطالعه كردند. نتايج نشان داد كه تبخير و تعرق پتانسيل ، درصد رطوبت خاك و ميزان ذخيره آبهای زيرزمينی در حوزه هايی با نفوذ پذيری زياد افزايش يافته است .

Mitchel در سال 1989 نشان داد كه در اثر دو برابر شدن co₂، درجه حرارت بين 8/2 تا 2/5 كلوين و بارندگی بين 1/7 تا 15 درصد افزايش می يابد ولی افزايش بارندگی در مناطق مختلف يكسان نيست . اگر نرخ افزايش گازكربنيك ثابت بماند ، ميزان co₂در سال 2035 به جای ppm 360 فعلی به ppm 420 خواهد رسيد . افزايش گازكربنيك باعث افزايش درجه حرارت و رطوبت مطلق در لايه های هوای نزديك سطح زمين می گردد . هر چند با دو برابر شدن co₂ ، ميزان بارندگی افزايش می يابد ولی افزايش بارندگی در نقاط مختلف يكسان نيست . در مناطقی با عرض جغرافيايی زياد بطوركلی ميزان بارندگی و رواناب افزايش می يابد ولی در مناطق با عرض جغرافيايی كم بارندگی بسته به منطقه افزايش يا كاهش نشان می دهد . بطوركلی می توان از تحقيقات انجام شده چنين نتيجه گرفت كه :

1- ميزان گازكربنيك و ساير گازهای موجود در اتمسفر ( نظير متان ، CFC ) بعد از انقلاب صنعتی افزايش يافته است .

2- مدلهای شبيه سازی مختلف نشان داده اند كه با افزايش گازكربنيك شرايط هيدرولوژيكی از قبيل بارندگی ، درجه حرارت و تبخير و تعرق و رواناب و … تغيير می كند كه به تبع آن وقوع يا عدم خشكسالی نيز قابل بررسی است .

نوسانات آب و هوايی و بيابان زايی

نوسانهای آب و هوايی كه باعث بيابان زايی می شود ، بيشتر به كاهش ميزان بارندگی ، رطوبت ، افزايش دما به ويژه در تابستان ، افزايش ميزان خشكی ، تبخير و تعرق ، وزش بادهای گرم و سوزان و كاهش پوشش گياهی ( بر اثر وزش باد ) ارتباط می يابند .

حتی بر اثر نوسانات آب و هوايی ، طغيان جانوران و حشرات و آفات به برخی سرزمين ها از جمله ملخ ها به شمال شرقی قاره آفريقا نير اعمال شده است كه سير قهقرايی محيط زيست را به همراه داشته است .

بطور كلی می توان به علل عمده زير برای وقوع خشكسالی و بيابان زايی اشاره كرد :

1- استقرار سلولهای پرفشار جنب گرمسيری با دامنه نوسان بين عرض های 20 و 40

2- عامل بری بودن

3- عدم صعود و جابجايی شديد هوا

4- جريانات دريايی سرد و بالاراندگی آبها

5- وزش بادهای گرم سوزان

6- موانع كوهستانی

7- استقرار كم فشار حرارتی

باد و آب به عنوان دو عامل اقليمی كه دارای تغييرات و نوسانات نسبتاً زيادی هستند در شكل گيری مناطق خشك و بيابانی و ژئومورفولوژی آنها نقش بسزائی را ايفاد می كند .

وقوع پديده فرسايش آبی و بادی در گسترش بيابانها و از دست رفتن خاكهای سطح الارضی حاصلخيز نقش عمده ای داشته و تبعات منفی خشكسالی را تشديد می نمايد .

معرفی بعضی ازسايتهای خشکسالی و تغير اقليم

http://www.greenpeace.org/~climate

http://www.colorado.edu/hazards

http://www.zianet.com/irc1/bordline

Oct 24 : INTERNATIONAL DAY OF CLIMATE ACTION

salehi — Sat, 24 Oct 2009 06:11:16 GMT

امروز 24 اکتبر مصادف با شنبه دوم آبان ماه تشکل های مختلف محیط زیستی در سراسر دنیا در یک اقدام هماهنگ و همزمان تلاش می کنند تا مردم جهان را نسبت به خطر تغییرات آب و هوا و اقلیم و پیامدهای تخریب محیط زیست اگاه کنند. این حرکت که توسط بسیاری از دانشمندان، کارشناسان و دولتمردان در سراسر دنیا حمایت می شود فرصت مناسبی است تا زمینه آگاه کردن مردم جهان از اثرات مخرب نابودی محیط زیست فراهم شود. تشکل های متعددی از بیش از صدوهشتاد کشور جهان در این زمینه اعلام آمادگی کرده اند. روش اجرای این حرکت بسیار ساده است و می تواند یک برنامه ساده مانند پیاده روی؛ جمع اوری زباله از محیط زیست، برگزاری یک کلاس آموزشی کوچک، دوچرخه سواری، برنامه های ساده دانشجویی یا حرکت های هنری مثل نمایشگاه نقاشی باشد. همکاری در این طرح باعث ارتقاء جایگاه تشکل های ایرانی در زمینه فعالیت های محیط زیستی خواهد شد و فرصت خوبی است تا ارتباط ما با سایر تشکل ها تقویت شود. برای کسب اطلاعات بیشتر به پایگاه اطلاع رسانی این حرکت در آدرس (www.350.org) مراجعه نمایید.

علیرغم اطلاع رسانی نامناسب در کشور ما، تشکلهایی در ایران اعلام آمادگی کرده و سازماندهی شده اند که تعدادی از آنها در دانشگاه فردوسی مشهد مستقرند. در روزگاری که در کشور ما ده ها هزار درخت را یک شبه به کام مرگ می کشانند، این چنین حرکاتی کور سوی نور امید را در دل دوستداران طبیعت زنده نگه خواهد داشت.

به امید زمینی سبز و جهانی آرام.

مطالعه سیستم های پیش بینی سیل در ایران و نقش آنها در حفاظت از اراضی و مناطق مسکونی حاشیه مسیلها

maryam — Mon, 19 Oct 2009 08:00:36 GMT

مطالعه سیستم های پیش بینی سیل در ایران و نقش آنها در حفاظت از اراضی و مناطق مسکونی حاشیه مسیلها

علیرضا معماری و محمود حبیب نژاد روشن

-دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه مازندران

-استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه مازندران

چکیده
سیل یکی از پدیده های موجود در طبیعت بوده که از دیرباز ، بشر شاهد وقوع آن می باشد . در ایران نیز بدلیل وسعت زیاد ، اقالیم متعدد و تراکم زمانی و مکانی بارشها در اکثر حوضه های آبخیز ، همه ساله شاهد سیلابهای عظیمی در اکثر مناطق کشور می باشیم . امروزه یکی از ابزارها و روشهای مطرح در مقابله با پدیده سیل که در برخی از کشورهای جهان رایج گشته ، سیستم های پیش بینی و هشدار سیل می باشد . سیستم پیش بینی سیل ، سیستمی است جهت آگاه کردن مردم و مسئولین منطقه ای از خطر سیل و هشدار دادن به تمامی نقاط تحت پوشش . بیش از ۴۰ سال است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان ، اجرای این سیستم ها آغاز شده ، ولیکن در ایران بر روی این سیستم ها بصورت گسترده و عمومی برای تمامی مناطق کار نشده و هنوز در ابتدای راه قرار داریم . لذا در این مقاله به بررسی و مطالعه این سیستم ها و نحوه عملکرد آنها پرداخته شده و در نهایت نقش این سیستم ها در حفاظت از اراضی و مناطق مسکونی حاشیه مسیلها بیان شده است .
واژگان کلیدی : سیستم ، سیل ، ایران ، مسیل

مقدمه
سیل یکی از پدیده های موجود در طبیعت بوده که از دیرباز ، بشر شاهد وقوع آن می باشد . در ایران نیز بدلیل وسعت زیاد ، اقالیم متعدد و تراکم زمانی و مکانی بارشها در اکثر حوضه های آبخیز ، همه ساله شاهد سیلابهای عظیمی در اکثر مناطق کشور می باشیم که بسیاری از آنها ، خسارات جانی و مالی فراوانی را به بار می آورند ( ۱ ) .
امروزه یکی از ابزارها و روشهای مطرح در مقابله با پدیده سیل که در برخی از کشورهای جهان رایج گشته ، سیستم های پیش بینی و هشدار سیل می باشد که تجارب دهه های اخیر در این کشورها ، نشان داده که با اجرا و طراحی صحیح این سیستم ها، می توان خسارات جانی و مالی ناشی از سیل را به میزان چشمگیری کاهش داد . بیش از ۴۰ سال است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان ، اجرای این سیستم ها آغاز شده و اکنون به سیستم های پیچیده و قابل اعتمادی تبدیل گشته اند . متاسفانه در ایران بر روی این سیستم ها بصورت گسترده و عمومی برای تمام مناطق ، کار نشده و می توان گفت که هنوز در ابتدای راه قرار داریم و جهت طراحی و اجرای این سیستم ها بصورت علمی ، نیازمند به تحقیقات و مطالعات وسیع می باشد . لذا در این مقاله سعی شده است ضمن بازگو کردن وضعیت این سیستم ها در جهان و ایران ، مباحث مهمی از جمله : روشهای پیش بینی سیل ، انواع سیستم های پیش بینی سیل ، عوامل موثر بر آنها ، چالشهای اساسی در ارتباط با آنها و نیز مراحل مختلف اجرای این سیستم ها ، بیان و تشریح گردند تا شاید بتوان قدم کوچکی در زمینه ارتقاء و تعالی جایگاه این سیستم ها در کشورمان ، برداشته باشیم .
مواد و روشها
تعریف سیستم پیش بینی و هشدار سیل
سیستم پیش بینی و هشدار سیل ، سیستمی است جهت آگاه کردن مردم و مسئولین منطقه ای از خطر سیل و هشدار دادن به تمامی نقاط تحت پوشش . مهمترین موارد و پارامترهایی که این سیستم در بر می گیرد ، عبارتند از : بارندگی ، رودخانه و حریم آن ، اندازه گیریهای هیدرولوژیکی ، مدلهای هیدرولوژیکی ، یک سیستم ارتباطی جامع و یک جامعه همراه با داوطلبان آن برای پیاده کردن سیستم مزبور ( ۲ ) . هدف اولیه این سیستم ، انجام دادن خدمات اضطراری و فراهم آوردن اطلاعات پیشرفته درباره سیل است ، بطوریکه به سرعت و به سهولت بتوان پس از دریافت این اطلاعات ، عکس العمل نشان داد .
هدفهای سیستم پیش بینی سیل
مهمترین هدفهای یک سیستم پیش بینی سیل عبارتست از : کاهش خسارات وارده به جان و اموال مردم و دیگری کاهش اختلالات در فعالیتهای تجاری و انسانی ناشی از وقوع سیلاب . اما غیر از اهداف مذکور ، اهداف دیگری نیز وجود دارد که در ذیل نام برده شده است ( ۲ ) .

بهبود بخشیدن و نگهداری از یک سیستم ارتباطی موثر بین آژانس ها و افراد
آموزش همگانی برای عکس العمل در برابر پیش بینی و هشدار سیلهای ناگهانی
بهبود بخشیدن مدیریت سیلاب دشت
به حداقل رساندن زمان عکس العمل پس از انتشار هشدار سیل ناگهانی

تاریخچه سیستم های پیش بینی سیل در جهان و بویژه کشورهای آسیایی
سازمان ملی هواشناسی ایالات متحده آمریکا ، بعد از جنگ جهانی دوم ، برای اولین بار یک سیستم هشدار سیل بسیار ساده که مبتنی بر رابطه بین مقادیر بارندگی و ارتفاعهای مشخص سیل بود را طراحی نمود . در اوایل دهه ۱۹۷۰ اولین سیستم خودکار پیش بینی سیل که کاملا مبتنی بر روابط علمی و فرمولهای ریاضی طراحی شده بود ، توسط اداره عمران ایالات متحده در شمال کالیفرنیا به اجرا در آمد و این شروع طراحی و اجرای این سیستم ها در جهان بوده که از کشور آمریکا آغاز شد . رشد این سیستم ها تا اواخر دهه ۱۹۷۰ کند بود ، ولی از اوایل دهه ۱۹۸۰ ، پس از آمریکا ، بسیاری از کشورهای پیشرفته از جمله فرانسه ، انگلیس ، آلمان و ایتالیا ، استفاده از این فن آوری را آغاز نمودند . اکنون کشور آمریکا به عنوان سردمدار این فن ، بالغ بر ۴۰۰ سیستم پیش بینی و هشدا سیل را دارا بوده که بسیاری از آنها در ایالات کالیفرنیا ، آریزونا و تگزاس احداث شده اند . اما در چندین دهه اخیر ، استفاده و بکارگیری سیستم های پیش بینی سیل در کشورهای آسیایی و در حال توسعه رایج شده که در ذیل بصورت اجمالی ، این سیستم ها را در کشور ژاپن بررسی می کنیم ( ۳ ) .
سیستم های پیش بینی سیل در ژاپن
کشور ژاپن یکی از سیل خیزترین کشورهای آسیایی به شمار رفته که با استفاده از سیستم های مذکور ، سیلاب طراحی سازه های آبی را تا سیلابهای ۲۰۰ ساله کاهش داده اند . مراحل پیش بینی سیل در این کشور با استفاده از این سیستم ها به صورت ذیل می باشد :

جمع آوری داده های مربوط به شرایط اقلیمی .
جمع آوری داده های ثبت شده بارش ، تراز آب ، دبی ورودی و خروجی از حوضه ، دمای حوضه و بازسازی اطلاعات لازم .
پیش بینی بارش در زمانهای آتی .
جایگذاری مقادیر ثبت شده و پیش بینی شده در فرمولها ، روابط ، گرافها و انجام محاسبات پیش بینی سیل .
تعیین دبی سیلاب خروجی از سد در گام زمانی آتی بر اساس منحنی فرمان و جریان ورودی و تراز مخزن .
جایگذاری دبی سیل حاصل از بند چهارم و سیلاب خروجی حاصل از بند پنجم در روابط محاسباتی و پیش بینی تراز آب

یا دبی سیل در طول مسیر رودخانه .

انتشار پیام پیش بینی و هشدارهای لازم در مناطق تحت پوشش .

سیستم های پیش بینی سیل در ایران و ضرورت طراحی آنها
در حال حاضر بیش از ۴۰ سال است که سیستم های پیش بینی سیل در جهان قدمت دارد و بسیاری از کشورهای توسعه یافته ، به تجارب و تکنولوژیهای نوینی در این زمینه دست یافته اند . اما آنچه که مسلم است ، اینست که کشورمان در این زمینه ، هنوز مبتدی بوده و در ابتدای راه قرار دارد . از طرفی مشاهده می شود که در بسیاری از مناطق کشورمان ، خسارات ناشی از سیل در مقایسه با اکثر کشورهای همسایه و آسیایی ، بسیار بیشتر بوده و این در حالی است که سیستم های پیش بینی سیل بصورت علمی ، حتی در ساده ترین شکل آن بندرت طراحی و اجرا شده و نیز از تجربیات سایر کشورهای پیشقدم در این زمینه نیز خیلی استفاده نشده است . تنها در سالهای اخیر در برخی از حوضه های بزرگ و معروف کشور ، مطالعات و تحقیقاتی در این زمینه صورت گرفته است . جهت پیشبرد اهداف در این عرصه دو راهکار اساسی را می توان اجرا کرد . اولین راهکار ، استفاده از تجربیات کشورهای توسعه یافته در این زمینه بوده و دومین راهکار ، ایجاد حرکت بنیادین در راه ابداع ، توسعه و به هنگام سازی سیستمهای مذکور است( ۳ ). بنابراین با توجه به حجم عظیم سیلابها در ایران و خسارات بسیار بالای ناشی از آنها ، ضرورت بسیار زیادی وجود دارد تا در زمینه طراحی ، اجرا و فن آوری سیستم های پیش بینی سیل ، گام برداشته و بدین وسیله ضریب امنیتی مناطق مختلف کشور را در برابر این پدیده طبیعی ، افزایش داد .
انواع سیستم های پیش بینی و هشدار سیل
تعیین مناسب ترین و بهترین سیستم پیش بینی سیل برای یک منطقه ، فرآیند پیچیده و دشواری می باشد . انتخاب نوع سیستم مناسب، بستگی به آشنایی مسئولین دولتی و صاحب منصبان جامعه با مسائل فنی و منطقه ای دارد . بطور کلی سیستم های پیش بینی به دو دسته تقسیم می شوند که در ذیل تشریح می گردند .
۱)سیستم های دستی پیش بینی و هشدار سیل
اکثر سیستم های پیش بینی که امروزه مورد استفاده قرار می گیرند ، سیستم های دستی بوده که گران قیمت نبوده و بهره برداری از آنها آسان است . سیستم دستی شامل یک سیستم جمع آوری داده های محلی ، یک هماهنگ کننده سیلاب در منطقه ، یک فرآیند ساده پیش بینی سیل ، یک شبکه ارتباطی برای انتشار هشدارها و یک روش پاسخ و عکس العمل می باشد.
۲)سیستم های خودکار پیش بینی و هشدار سیل
یک سیستم پیش بینی خودکار سیل از گیرنده های حساسی که شرایط زیست محیطی را با استفاده از یک موافقت نامه ارتباطی سکوهای مشاهداتی و نیز یک موافقت نامه ثانویه که اطلاعات آن بین ایستگاه مبنا و سیستم های کامپیوتری دیگر فرستاده می شود ، تشکیل شده است . این نوع سیستم دارای یک ساختار مجزا و یک ساختار مشترک شبکه ای بوده و می تواند شامل باران سنج ها و اندازه گیرهای خودکار و دبی جریان رودخانه ، سیستم های ارتباطی ، تجهیزات خودکار جمع آوری و پردازش ، یک ریز پردازنده و در نهایت نرم افزار تحلیل و پیش بینی باشد . دو نوع از مهمترین سیستم های خودکار در ذیل تشریح شده است .
الف) سیستم هشدار دهنده سیل ناگهانی
یک سیستم هشدار دهنده سیل ناگهانی شامل یک یا چند تشخیص دهنده تراز سطح آب متصل به دستگاه صوتی یا تصویری هشدار دهنده واقع در یک آژانس منطقه ای با بهره برداری ۲۴ ساعته می باشد . زمانی که تراز سطح آب به مقدار تعیین شده برسد یا از آن تجاوز کند ، اعلان هشدار شروع می شود . تراز سطح آب در تراز بحرانی از پیش تعیین شده ، تنظیم شده و این تشخیص دهنده در فاصله مناسبی از منطقه قرار می گیرد تا زمان لازم برای انتشار هشدار ، موجود باشد ( ۴ ) .
ب) سیستم جامع مشاهده و هشدار سیل
سیستم جامع مشاهده و هشدار سیل ، شبکه ای وسیع از سیستم های خودکار با امکانات ارتباطی بیشتر و کاملا دو طرفه از نوع صدا ، داده و متن می باشد . این نوع سیستم ها ، تحت عنوان شبکه های جمع آوری داده ها و پخش اطلاعات کار می کنند و علاوه بر اجرای داده های به هنگام بدست آمده و عملکردهای پردازشی ، نرم افزار سیستم جامع مشاهده و هشدار سیل ، اطلاعات تشخیص دهنده ها و گیرنده های دور راجمع آوری و پردازش کرده و همانند یک متمرکز کننده داده ها عمل می کند و اجازه عبور اطلاعات بیشتر از طریق کانال ارتباطی در یک دوره زمانی ثابت را می دهد . در صورت بروز نقص در شبکه ، کامپیوتر سیستم جامع می تواند بصورت یک سیستم مجزا عمل نماید .

بوی ماه مهر

salehi — Thu, 24 Sep 2009 07:56:29 GMT

سلام

با آرزوی بهروزی و تندرستی برای تمامی دانشجویان و اساتید محترم:

فرا رسبدن ماه مهر و آغاز دلنشین درس و دانشگاه را به اساتید و همشاگردی های عزیز و همه رهروان راه دانش تبریک گفته و از خداوند منان سال تحصیلی پرخیر و برکتی را برای همگان آرزو دارم .

سربلند و کامیاب باشید

چالش های کنفرانس جهانی آب و هوا

amene — Tue, 01 Sep 2009 12:56:18 GMT

آذرخش

maryam — Tue, 25 Aug 2009 06:02:18 GMT

سلام این مطالب را یکی از دوستان که ایشون هم هواشناسی کشاورزی ( علوم تحقیقات تهران) می خوانند از من خواستند که در این پست بگذارم.

دید کلی
پدیده زیبا ولی خطرناک آذرخش یا برق ، تخلیه الکتریکی در جو زمین است. همه شما تا به حال غرش آسمان (رعد و برق) و نیز تلاطم ابرها و ایجاد نورهای درخشان لحظه‌ای در آسمان را دیده‌اید. و سؤالات زیادی که ... .

این صدا چه بود؟

این نور چگونه تولید می‌شود؟

چگونه از نور آذرخش استفاده کنیم؟

برق آسمان چه فواید و مضراتی دارد؟ و هزاران سؤال از این قبیل

تاریخچه
تشابه بین آذرخش و جرقه الکتریکی در همان اوایل قرن هجدهم مورد توجه قرار گرفت. تصور می‌شد که ابری طوفانی بار الکتریکی زیادی حمل می‌کنند، و آذرخش جرقه غول آسایی است که فقط از نظر اندازه با جرقه بین الکترودهای ماشین ویمچورست متفاوت است. این مطلب را مثلاً لومونوسوف (M. V. Lomonosov) فیزیکدان و شیمیدان روسی که الکتریسته جو را همراه با مسائل علمی دیگر مطالعه کرد، خاطر نشان نمود. این مطلب با آزمایشهایی که لومونوسوف در سالهای 1752 و 1753 و فرانکلین (B. Franklin) پژوهشگر آمریکایی بطور مستقل انجام دادند، تأیید شده است.

ماشین تندر لومونوسوف
لومونوسوف یک ماشین تندر ساخت. خازنی که در آزمایشگاه او نصب شده بود و با سیمی که انتهایش از اتاق خارج و بر تیرک بلند بالا برده شده بود، با الکتریسته جو باردار می شد. در مدت طوفانهای تندری ، با لمس کردن خازن می شد جرقه را از آن خارج کرد.

آزمایش فرانکلین
فرانکلین در مواقع طوفان تندری بادبادکی را با یک میله آهنی به هوا فرستاد. انتهای پایین ریسمانی که به بادبادک متصل بود به کلید دری بسته می‌شد. وقتی که ریسمان مرطوب و به رسانای الکتریکی تبدیل می‌شد، فرانکلین می‌توانست جرقه‌ها را از کلید بگیرد، بطری لید را پرکند. و سایر آزمایشهایی را که معمولاً با ماشین ویمچورست صورت می‌پذیرفت، انجام دهد.

باید خاطرنشان کرد که چنین آزمایشاتی بسیار خطرناکند زیرا آذرخش ممکن است به بادبادک بخورد و آن وقت بار زیادی از بدن آزمایشگر به زمین برسد (برق گرفتگی شدید). در تاریخ فیزیک چنین موارد دردناکی وجود دارند. مثلاً در سال 1753ریچمن (G. Richman) که با لومونوسوف کار می‌کرد در سن پترزبورک توسط آذرخش کشته شد.

البته با این آزمایشات نشان دادند که ابرهای طوفانی واقعا بار الکتریکی دارند.

چگونگی شکل گیری آذرخش
قسمتهای مختلف ابر بارهایی با علامتهای مختلف حمل می‌کنند. در بیشترین موارد پایین ابر (که به زمین است) دارای بار منفی است. در حالیکه قسمت بالا بطور مثبت باردار است. بنابراین اگر دو ابر چنان بهم نزدیک شوند که قسمتهایی که بار غیر همنام دارند، به طرف یکدیگر باشند، ممکن است بین آنها جرقه آسمانی (آذرخش) بوجود آید.

همچنین تخلیه آذرخش ممکن است به طریقه دیگری نیز صورت گیرد، ابر طوفانی با حرکت در بالای زمین بار زیادی بر سطح زمین القا می‌کند و ابر سطح زمین بصورت صفحات خازنی بزرگی در می‌آیند. اختلاف پتاسیل الکتریکی بین ابر و زمین به مقادیر عظیم صدها میلیون ولت می رسد و میدان الکتریکی شدیدی در هوا به وجود می‌آید. اگر شدت این میدان به قدر کافی زیاد باشد، ممکن است جرقه زنی روی دهد یعنی آذرخش به زمین بربخورد. گاهی آذرخشها به زمین می‌خورند یا باعث آتش سوزی می‌شوند.

پارامترهای مشخص کننده آذرخش
بنا بر مشاهدات دراز مدت تخلیه الکتریکی آذرخش با عوامل زیر مشخص می‌شود.

ولتاژ بین ابر و زمین که حدودا 10⁸ ولت است.

جریان در آذرخش که حدودا 10⁵ آمپر است.

مدت آذرخش که حدودا ^6-10 ثانیه است.

قطر کانال تابان آذرخش که حدودا 10 تا 20 سانتیمتر است.

تندر آذرخش
تندر که بعد از آذرخش شنیده می‌شود، دارای همان منشأ ترق ترقی است که در مدت جرقه در آزمایشگاه بوجود می‌آید. یعنی هوای درون کانال تابان آذرخش به شدت گرم و منبسط می شود و موجهای صوتی ایجاد می‌کند. در نتیجه بازتاب از ابرها ، کوه ها و غیره پژواک غرشهای تندر را اغلب می‌توان شنید.

فواید و برکات رعد و برق

آبیاری
برقها معمولا حرارت فوق العاده زیاد گاه در حدود 15 هزار درجه سانتیگراد تولید می‌کنند و این حرارت کافی است که مقدار زیادی از هوای اطراف را بسوزاند و در نتیجه فشار هوا فورا کم شود و می‌دانیم در فشار کم ، ابرها می‌بارند و به همین دلیل غالبا بعد از جهش برق رگبارهایی شروع می‌شود و دانه‌های درشت باران فرو می ریزند. از اینرو برق در واقع یکی از وظایفش آبیاری است.

سمپاشی
هنگامی که برق با آن حرارتش آشکار می‌شود، قطرات باران با مقداری اکسیژن اضافی ترکیب می‌شوند و آب سنگین یعنی آب اکسیژنه ایجاد می‌کنند و هنگام بارش تخم آفت و بیماریهای گیاهی را از میان می‌برد و در واقع عمل سمپاشی انجام می‌دهد. هر سال که رعد و رق کم باشد آفات گیاهی بیشتر است!

تغذیه و کود رسانی
قطرات باران بر اثر برق و حرارت شدید ، ترکیب اسید کربنی پیدا می‌کنند و به هنگام پاشیده شدن بر زمین و ترکیب با آن یک نوع کود مؤثر گیاهی می‌سازند و گیاهان از این طریق تغذیه می‌شوند. بعضی از دانشمندان گفته‌اند مقدار کودی که در یک سال از مجموع برقهای آسمان در کره زمین بوجود می‌آید دهها میلیون تن است، که رقم فوق العاده بالایی می‌باشد.

منبع : پايگاه ملي داده هاي علوم زمين كشور

بارش شهابي برساووشي Perseid meteor shower

salehi — Wed, 12 Aug 2009 07:29:18 GMT

بارش هاي شهابي

مقدمه

وقتي ذرات گرد وغباري كه در فضاي بين سيارات قرار دارند وارد جو زمين مي شوند در اثر سرعت بالا و اصطكاك شديد به وجود آمده مي سوزند و به صورت شهاب ديده مي شوند. در آسماني صاف و تاريك ممكن است در هر ساعت چند شهاب مشاهده كنيد كه در نقاط مختلف آسمان ظاهر و به سرعت محو مي شوند. اما در شبهاي خاصي از سال تعداد شهابها به يكباره زياد مي شود كه به اين پديده «بارش شهابي» گفته مي شود. بارش هاي شهابي در اثر ورود توده اي از ذرات به جو زمين به وجود مي آيند. اين ذرات با سرعت هاي زياد(چند ده كيلومتر در ثانيه) و تقريبا" به طور موازي وارد جو مي شوند. در نتيجه از ديد ناظر زميني به نظر مي آيد كه همه شهابها از يك نقطه آسمان خارج مي شوند كه به اين نقطه كانون بارش گفته مي شود. كانون بارش در هر صورت فلكي باشد، بارش شهابي به نام آن خوانده مي شود. اگر کانون دو يا چند بارش در يک صورت فلکی باشد ، از نام ستاره درخشان نزديک کانون هم استفاده می شود ، مانند بارش اتا – دلوی يا دلتا –دلوی

منشاء

منشاء بسياري از بارش هاي شهابي، دنباله دارها هستند. اين صخره هاي يخي با حركت خود ذرات ريزي به جا مي گذارند. با نزديك شدن دنباله دار به خورشيد تعداد ذرات به جا مانده افزايش مي يابد. بنابراين مدار دنباله دار مملو از ذراتي مي شود كه با همان سرعت دنباله دار و تقريبا" در همان مدار به دور خورشيد گردش مي كنند. به دليل حركت متناوب زمين به دور خورشيد ، سياره ما در زمان مشخصي از سال به نزديكي مدار دنباله دار مي رسد و با برخورد به اين ذرات بارش شهابي رخ مي دهد.

بارش شهابي برساووشي

بارش شهابي برساووشي يكي از معروفترين بارش هاي شهابي ساليانه است كه در22-21 مرداد (همین شبها) به اوج فعاليت خود مي رسد. شايد به جرات بتوان گفت كه بارش شهابي برساووشي، يكي از شورانگيزترين فستيوالهاي ساليانه نجومي باشد كه در شب هاي گرم تابستان منجمان آماتور را گردهم مي آورد. نخستين گزارشات رصد اين بارش به بيش از 2000 سال پيش بر مي گردد كه در شرق دور(چين،ژاپن و ...) ثبت شده است. دنباله دار منشاء بارش برساووشي دنباله دار سويفت-تاتل است كه در سال 1862 توسط لوييس سويفت از نيويورك و هورس تاتل از رصدخانه هاروارد كشف شد. چند سال پس از كشف اين دنباله دار بود كه «شياپارلي» با كمك محاسباتش نشان داد كه دنباله دار سويفت-تاتل منشاء بارش شهابي است. اين اولين بار بود كه ارتباط بارش شهابي و دنباله دار به اثبات مي رسيد. افزايش فعاليت بارش برساووشي در سالهاي 63-1861 تاييد كننده اين مطلب بود. دوره تناوب دنباله دار سويفت-تاتل حدود 130 سال است و آخرين بار در اوايل دهه 1990 به حضيض خود رسيد و در سالهاي 1992و 1991 نيز تعداد شهابهاي بارش برساووشي بيش از حد معمول بودند. در زمان اوج اين بارش شهابي در زير آسمان تاريك در هر ساعت دهها شهاب قابل مشاهده خواهد بود.

این پدیده بی نظیر را از دست ندهیم.

منبع: اینترنت

اثرات تغییرات آب و هوا و خشکسالی در ایران

maryam — Tue, 04 Aug 2009 08:15:31 GMT

در خبر های چند روز اخیر از قول رییس سازمان هواشناسی ایران نقل قولی امده بود که امسال در ایران خشکسالی خواهیم داشت. اینکه امسال خشکسالی هست خبر جدیدی نیست چون ما سال هاست که در کشورمان با یک خشکسالی نسبی روبرو هستیم. کشور ما در منطقه خاصی از جهان روبرو شده است که در سال های اینده به علت تغییرات اب و هوای ناشی از گرمایش جهانی با یک بحران روبرو خواهد شد که بدلیل کمبود بارندگی و به تبع ان اب خواهد بود.

افزایش گرمایش زمین بعلت فعالیت های صنعتی/کشاورزی و شهری رو به افزون بشر بوده که منجر به افزایش گاز های گلخانه ای و بخصوص دی اکسید کربن در جو زمین شده است. تصویری که در اینجا گذاشته ام نشان دهنده شبیه سازی و پیش بینی درجه حرارت زمین در طی دهه های مختلف می باشد که از یک مدل شبیه ساز جهانی گرفته ام که به آنها Global Circulation Models -GCMs می گویند.

این هم ادرس وبسایت این شبیه سازی :

http://www.dkrz.de/dkrz/gallery/vis/scenarios.html

در پنجره ظاهر شده روی هر عکس کلیک کنید تا نتایج بهتر دیده شوند.

در عکس های بالا دوایر قرمز رنگ منطقه ای است که ایران در ان قرار گرفته است و همانطور که این تصاویر نشان می دهد دهه به دهه این منطقه افزایش حرارت شدیدتری را خواهد داشت. در عکس های فوق در پایین نقشه جهان خطی با رنگ های مختلف از آبی روشن تا قهوه ای تیره قرار داده شده هر رنگ معرف یک درجه حرارت خاص می باشد. مثلا منطقه خاورمیانه و از جمله ایران در سال ۲۰۲۰ میلادی تا سه درجه و تا سال ۲۰۴۰ تا ۵ درجه افزایش حرارت متوسط(نسبت به متوسط نرمال ان در قرن بیستم) را تجربه خواهد کرد. بعبارتی اگر تا ان زمان این افزایش درجه حرارت در سطح زمین ادامه یابد و بشر راه حل مناسبی برای کاهش گاز های گلخانه ای پیدا نکند کشور هایی مثل ایران با کاهش بارندگی ، افزایش تبخیر و یک بحران اب شدید و زیست محیطی روبرو خواهند شد.

بشر امیدوار است که با کاهش گاز های گلخانه ای مانند باز پس گرفتن ان ها از جو زمین و یا استفاده از یک سپر مصنوعی که توسط ماهواره های مسقر در جو زمین ایجاد میشود تا حدی زمین را خنک کند و جلوی افزایش گرمای ان را بگیرد. ولی تا زمانی که این پروژه های فعلا تحقیقاتی عملی شوند کشور ما بطور حتم بحران کم ابی و خشکسالی های متعددی را در سال های آینده تجربه خواهد کرد و خسارات هنگفتی به سرزمین ما وارد خواهد شد.

هر هکتار جنگل 68 تن غبار جذب می کند/ مراقب تنها چاره فعلی غبار باشیم!

maryam — Mon, 03 Aug 2009 07:37:39 GMT


در روزهای اخیر که گرد و غبار مهمان طاقت فرسای خیابان های شهر بود شاید کمی دلمان خوش بود که تدابیر جنگلهای این سرزمین سبز شاید تنها تدبیر فعلی موجود برای مبارزه با غبار باشد.
به گزارش خبرنگار مهر در شهرستان بروجرد، ریزگردهای عربی این روزها و ماههای اخیر دیگر به مهمان همیشگی استانهای مختلف کشور تبدیل شده اند که چاره اندشی و استفاده از جایگاه نهادهای بین المللی می تواند راهکار حل معضل موجود باشد. این در حالی است که به نظر می رسد در شرایط کنونی تنها راه حل ممکن، حفاظت از عرصه های جنگلی و مرتعی به منظور مقابله با این پدیده خطرناک زیست محیطی است که شاید امروز ضرورت آن را بیش از هر زمان دیگری دریابیم. در شرایط فعلی برای تجربه نفس های خالی از غبار، باید به دنبال داشته های طبیعی سرزمین خود رفته و دلخوش به بهبود وضعیت کویرهای کشورهای همسایه نباشم. اتخاذ تدابیر اصولی برای مبارزه به پدید بیابان زایی در کشور، حفظ و حراست عرصه های جنگلی موجود، فرهنگسازی در زمینه درختکاری و عدم تخریب مراتع و جنگلها، گسترش فعالیتهای آبخیزداری، رسیدگی به امور تالابها و منابع آبی کشور و بهره برداری اصولی از این منابع از راهکارهایی است که باید در شرایط فعلی در دستور کار قرار گیرد. جنگلهای لرستان 22 میلیون تن اکسیژن تولید می کنند استان لرستان با داشتن 885 هزار هکتار جنگل و حدود یک میلیون و 200 هکتار اراضی مرتعی یکی از استانهای منحصر به فرد در این زمینه محسوب می شود. این در حالی است که مساحت کل جنگلهای زاگرس حدود 5.2 میلیون هکتار است که بیش از 18 درصد از این جنگل ها در استان لرستان قرار دارد. جنگلهای لرستان بیش از 22 میلیون تن اکسیژن تولید می کنند. هر هکتار جنگل 68 تن غبار جذب می کند/ جنگلهای لرستان و جذب سالانه 60 میلیون تن غبار با توجه به اینکه هر هکتار جنگل می تواند 68 تن غبار را جذب کند جنگلهای لرستان در سال بیش از 60 میلیون تن گرد و غبار هوا را جذب می کنند. در حال حاضر مهم ترین عامل تحریب جنگلها و منابع طبیعی در کشور ما انسان محسوب می شود. افزایش جمعیت دام و چرای بی رویه، توسعه اراضی کشاورزی، تامین چوب از درختان برای سوخت و آتش سوزی جنگلها را باید از عمده ترین مخاطراتی دانست که جنگلها را تهدید می کند. رخ دادن سیلهای مهیب در کشور، خیزش طوفانها و بادهای سنگین و ایجاد گرد و غبارهای روان در سطح بسیاری از استانها و مناطق کشور ناشی از تبعات تخریب پوشش گیاهی در کشور است. افزایش آلودگی هوا و بروز پدیده گرد و خاک در کشور موجب ایجاد انواع بیماریهای عروقی و تنفسی، عفونت های چشم و گلو، بروز انواع بیماریهای گیاهی و بسته شدن روزنه برگها و اختلال در سیستم فیزیولوژی گیاه می شود. نسبت به تبعات پدید گرد و غبار و تخریب جنگلها در کشور حفظ عرصه های جنگلی و مرتعی در شرایط کنونی وظیفه همه مردم و دوستداران طبیعت است که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. به هر حال به نظر می رسد در شرایط کنونی یکی از عواملی که می تواند حداقل چاره ای برای درد گرد و غبار که گویا بی درمان می نماید حفاظت از عرصه های جنگلی و توسعه جنگلهای و مراتع در سطح کشور و لرستان است.